Một số bài cùng tác giả. - Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ. - Hôm qua tát nước đầu đình. - Trâu ơi ta bảo trâu này (II) - Công cha như núi Thái Sơn. - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa. Đăng bởi tôn tiền tử vào 04/03/2015 11:17. Khúc sông bên lở, bên bồi, Bên lở lở mãi dÒng sÔng bÊn lỞ bÊn bỒi admin 05/06/2022 Khi Trái Đất quay quanh trục, mọi vị trí thuộc những vĩ độ khác biệt ở bề mặt Trái Đất (trừ 2 cực) đều phải có vận tốc dài khác nhau và hướng hoạt động từ Tây sang Đông. Dòng sông bên lở bên bồiSáng tác: NS Phú ÂnCa sĩ: NSƯT Hồng LiênThơ: Trần ChínhTạo clip video: Hanya TaẢnh:Phú ĐứcMinh ThànhJulie RaynoldsFabVIETNAMHồng Liên Sự dẫn dắt của nhóm cổ phiếu lớn giúp thị trường có một phiên giao dịch khởi sắc. Sự bứt Cổ phiếu bất động sản, đầu tư công bứt phá, VN-Index tăng hơn 12 điểm - ViMoney một. Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp cả nước – Ở nước ta có 2.360 con sông với chiều dài trên 10 km, hầu hết là sông nhỏ và ngắn. – Các sông chính: Sông Hồng, Sông Cửu Long. bạn đang xem zT4x. Văn bản ngữ văn 7 lý thuyết trắc nghiệm hỏi đáp bài tập sgk Câu hỏi Đọc bài ca dao sau Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong Con sông kia nước chảy đôi dòng Biết rằng bên đục, bên trong, bên nào? Viết 1 đoạn văn ngắn, trình bày giá trị của biện pháp tu từ và cách dùng từ được tác giả sử dụng trong bài ca dao. Kimito 23 tháng 3 2020 lúc 1839 Đọc bài ca dao sau Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong Con sông kia nước chảy đôi dòng Biết rằng bên đục, bên trong, bên nào? Viết 1 đoạn văn ngắn, trình bày giá trị của biện pháp tu từ và cách dùng từ được tác giả sử dụng trong bài ca tiếp Xem chi tiết Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong Con sông kia nước chảy đôi dòng Biết rằng bên đục, bên trong, bên nào? Viết 1 đoạn văn ngắn, trình bày giá trị của biện pháp tu từ và cách dùng từ được tác giả sử dụng trong bài ca dao Mình đang cần gấp!!! Xem chi tiết Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong Con sông kia nước chảy đôi dòng Biết rằng bên đục, bên trong, bên nào? Viết 1 đoạn văn ngắn, trình bày giá trị của biện pháp tu từ và cách dùng từ được tác giả sử dụng trong bài ca dao Mình đang cần gấp!!! Xem chi tiết Con sông kia bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong Con sông kia nước chảy đôi dòng Biết rằng bên đục, bên trong, bên nào? Viết 1 đoạn văn ngắn, trình bày giá trị của biện pháp tu từ và cách dùng từ được tác giả sử dụng trong bài ca dao. Mình đang cần gấp, các bnaj giúp mình với nhé! cảm ơn mọi người!!!Đọc tiếp Xem chi tiết đứng bên ni đồng , ngó bên tê đồng …nắng hồng ban mai - hai dòng cuối bài ca dao, tác giả dân gian đã sử dụng biện pháp tu từ nào ? nêu tác dụng của phép tu từ ấy? giúp em Xem chi tiết Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của bài ca dao" Đứng bên ni đồng......" trong đó có sử dụng từ láy và 1 số biện pháp tu từ đã học. Xem chi tiết Để thể hiện những nội dung và cảm xúc ấy, tác giả dân gian đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Hãy chỉ ra tác dụng của chúng Ở đâu năm cửa, nàng ơi?Sông nào sáu khúc nước chảy xuôi một dòng ?Sông nào bên đục bên trong?Núi nào thắt cổ bồng mà có thánh sinh?Đền nào thiêng nhất tỉnh Thanh?Ở đâu lại có cái thành tiên xây?...Thành Hà Nội năm cửa, chàng ơiSông Lục Đầu sáu khúc nước chảy xuôi một dòngNước sông Thương bên đục bên trongNúi đức thánh Tản thắt cổ bồng mà lại có thánh sinhĐền Sòng ...Đọc tiếp Xem chi tiết Kimito 18 tháng 3 2020 lúc 1839 1. Đọc lại các nội dung kiến thức đã học phân môn Tiếng Việt từ đầu học kì I, và bài Câu rút gọn đã học ở học kì II; làm lại các bài tập ở SGK. 2. Làm các bài tập sau a. Bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh có đoạn Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu Tổ quốc Vì xóm làng thân thuộc Bà ơi, cũng vì bà Vì...Đọc tiếp Xem chi tiết Anh đi anh nhớ quê nhàNhớ canh rau muống nhớ cà dầm tươngNhớ ai dãi nắng dầm sươngNhớ ai tát nước bên đường hôm naoCâu 1Chỉ ra 2 biện pháp tu từ nổi bật trong bài ca dao trên và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ đó. Xem chi tiết Nội dung Text Giải thích hiện tượng Bờ sông bên lở bên bồi Giải thích hiện tượng Bờ sông bên lở bên bồi "Dòng sông bên lở ... bên bồi.." Có thể ít nhất, hơn một lần, bạn đã được nghe câu này trong giai điệu của những bài hát hoặc trong những đoạn văn, bài thơ ... Thế nhưng, có bao nhiêu người nghe mà đã hiểu hết cái ý nghĩa "Vật lý" chứa đựng trong nó ... Từ vòng xoáy của nước trong bồn tắm … Khi xả nước vào bồn tắm, nếu để ý, bạn sẽ thấy ở vùng gần nơi nước chảy xuống, vòng xoáy của nước nói chung là xoay ngược chiều kim đồng hồ. Nếu bạn cố tình dùng tay làm cho nước xoay theo chiều kim đồng hồ một lúc, nó sẽ xoay chậm dần, một lúc sau lại xoay ngược chiều kim đồng hồ. Bạn cứ làm thử xem, có thể sẽ làm cho bạn ngạc nhiên đấy! Chẳng lẽ nước lại có tính nết kỳ quặc như vậy ? Thực ra, chẳng phải nước có “tính nết” kỳ quặc như vậy đâu! có thể bạn không tin nhưng đó chính là trái đất tự xoay đã “dở trò” đấy. Ngay từ hơn 150 năm trước một nhà vật lí học người Pháp tên là Coriolis đã chú ý đến hiện tượng này. Thuở ấy ông đang dạy học ở Học viện công nghệ Pháp, một dịp ngẫu nhiên đã khiến ông bắt đầu nghiên cứu sự chuyển động của vật thể trên bề mặt vật quay. Trái đất là một vật quay lớn, cứ 24 giờ nó quay một vòng, tại một điểm trên xích đạo, một ngày đã chuyển động 40000 kilômét, tốc độ hướng về đông vào khoảng 0,46km/s, nhưng ở Bắc kinh một ngày lại đại thể chỉ cần chuyển động 30000 km, tốc độ hướng đông vào khoảng 0,35km/s. Như vậy, những vật thể ở bắc bán cầu trái đất nếu vị trí càng gần phía nam thì theo sự quay của trái đất, tốc độ sẽ càng lớn. Đến dòng chảy của con sông … Nếu có một dòng nước từ nam chảy về bắc, nó sẽ vì quán tính mà duy trì tốc độ hướng đông tương đối nhanh mà lệch về phía đông; còn nếu từ bắc chảy về nam thì tốc độ hướng đông vốn có tương đối nhỏ, nó sẽ lệch về phía tây, giống như có ai đó đang đẩy chúng. Khi nước từ bốn phía chảy tới thì nước từ nam chảy tới bắc sẽ lệch về đông, nước từ bắc chảy tới nam sẽ lệch về tây và sẽ chảy theo ngược chiều kim đồng hồ. Nhưng tình hình trên, ở nam bán cầu sẽ ngược lại hoàn toàn. Corilis đã chú ý đến hiện tượng đó trước tiên và đã tiến hành nghiên cứu một cách hệ thống từ lý luận tới thực nghiệm, người đời sau gọi loại lực làm hình thành vòng xoáy là lực Corilis. Trong bồn tắm, chậu rửa tay vòng xoáy không dễ dàng làm người ta chú ý, bạn đừng vì thế mà cho rằng lực Corilis ảnh hưởng đối với đời sống con người không lớn. Ở bắc bán cầu bờ sông bên phải của sông ngòi bị bào mòn tương đối lớn, đó là vì lực Corilis đẩy nước sông chay theo hướng ngang. Và những điều khác nữa … Cũng như vậy khi xe lửa từ hướng nam chạy tới hướng bắc, nói chung cũng va đập tương đối mạnh vào mặt phẳng đường sắt. Khi nghiên cứu bắn pháo và phóng vệ tinh cũng phải xem xét tới ảnh hưởng của lực Corilis. Lực Corilis còn ảnh hưởng đến sự chuyển động của không khí trên bề mặt trái đất, chính là do nó mới sinh ra dòng không khí xoáy với năng lượng rất lớn, trong đó gió xoáy là một loại. Gió xoáy là một đại lực sĩ, nó có thể làm đổ nhà đổ cây, và còn có thể cuốn những vật ở trên mặt đất lên không trung, mỗi năm gây ra tổn thất tới hằng tỷ, hàng chục tỷ đô la Mỹ. Năm 1978 gió xoáy tập kích vào Tolago tốc độ gió đạt tới 52 m/s, tốc độ ở trung tâm dòng không khí xoáy bằng và xấp xỉ tốc độ âm thanh. Một trong những tác dụng phá hoại của gío xoáy là lực hút của nó, mà nguồn gốc của lực hút này là do sự chuyển động xoáy đó chính là lực Coriolis. Có thể thấy, nếu như lực Corilis lúc bình thường không được người ta chú ý, còn một khi nổi giận thì nguy hại là rất lớn. Ai phát minh ra vô tuyến đ iệ n Hãy thử tưởng tượng cuộc sống của bạn sẽ thế nào nếu như không có vô tuyến điện, nếu như một ngày thôi bạn Popov không được xem ti vi? Việc tiếp nhận thông tin trên vô tuyến đã là một thói quen, một phần quan trọng trong cuộc sống của bạn. Nhưng đã bao giờ bạn đặt ra câu hỏi ai là người phát minh ra vô tuyến điện hay chưa? Thời cổ đại, người ta truyền tin bằng cách chạy bộ hoặc phi ngựa, vừa tốn thời gian, vừa tốn công sức. Đến thế kỷ XIX, cùng với sự phát triển của sản xuất tư bản chủ nghĩa, những cách truyền tin cổ xưa không tài nào đáp ứng được nhu cầu truyền tin nhanh chóng, cho dù có sử dụng những phương pháp mới như bằng xe lửa, tàu thuyền. Sau khi điện bước lên vũ đài khoa học, mọi người khao khát mở ra một cuộc cách mạng tin tức trong điện học. Để giải quyết vấn đề khoa học kỹ thuật nan giải đó, rất nhiều người đã tốn biết bao nhiêu công sức và tâm huyết trên con đường khoa học đầy trắc trở này. Cuối cùng họ cũng đổi lấy được hàng loạt các thành quả khoa học to lớn cuối thập niên 30 thế kỷ XIX, người Mỹ Breese Morse 1791 – 1872 đã chế tạo thành công chiếc máy điện báo hữu dụng, và xây dựng đường điện báo hữu tuyến đầu tiên giữa Washington và Baltimore và năm 1844. Năm 1876, người Mỹ Bell 1847 – 1922 phát minh ra điện thoại ống nghe. Đến thập niên 90 lại có người phát minh ra điện báo vô tuyến truyền tin. Nhưng vô tuyến điện do ai phát hiện ra trước tiên? Cho đến nay đó vẫn là vấn đề mà người ta còn tranh cãi mãi không thôi. Có người cho rằng, vô tuyến điện là do Markeni người Ý 1841 – 1937 phát hiện ra trước tiên. Bởi vì vào năm 1894, khi Markeni mới 20 tuổi đã tìm ra tính chất của sóng điện từ trong bảng cáo phó qua đời của Hertz, từ đó nảy sinh ra ý tưởng lợi dụng sóng điện từ tiến hành thông tin bằng vô tuyến điện. Từ đó, ông thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn vô tuyến, bắt đầu sản xuất cuộn dây cảm ứng phát sóng điện từ và bộ tách sóng. Nhưng ông không hài lòng với việc điện báo vô tuyến chỉ sử dụng được trong phạm vi ngắn. Năm 1901, Markeni xây dựng một trạm phát sóng cao ngất trời tại Anh, phát tín hiệu sóng điện từ sang bờ bên kia Đại Tây Dương. Nhưng có rất nhiều học giả Liên Xô cho rằng, người đầu tiên phát minh ra vô tuyến điện không phải là Markeni, mà là nhà khoa học người NgaPopov. Những học giả này nói Popov phát minh ra điện báo vô tuyến đầu tiên vào năm 1895. Không bao lâu sau khi Popov phát minh ra điện báo vô tuyến, có 27 ngư dân bị băng trôi lạc đến biển Polo, nhờ có điện báo vô tuyến mà được cứu sống. Nhưng điện báo vô tuyến của Popov chưa được sử dụng tại Nga. Năm 1895, khi ông xin Chính phủ chi viện 1000 Rup để trang bị thiết bị thí nghiệm điện báo vô tuyến, Bộ trưởng Lục quân trả lời “Ta không cho phép sử dụng tiền cho những điều hoang tưởng như thế”. Phát minh này sau đó được Markeni tận dụng, ông ra sức tìm cách chiếm quyền ưu tiên phát minh vô tuyến điện này cho mình. Thậm chí, đã có người khẳng định Phát minh của Popov mà Sa hoàng đương cục bảo thủ không thèm sử dụng đã bị gã gian thương người ý Markeni chiếm lấy, hắn đã mạo nhận phát minh vĩ đại này là của mình. Có học giả ra sức điều hoà sự tranh cãi này, cho rằng sáng tạo công cụ thông tin vô tuyến điện là do Markeni và Popov dường như hoàn thành cùng lúc. Họ nói Phát minh ra vô tuyến điện là thành tựu khoa học kỹ thuật quan trọng nhất thế kỷ XIX. Năm 1888, nhà khoa học Đức Hertz phát hiện ra sóng điện từ khi đang thực nghiệm phóng điện, hoàn toàn chứng thực suy đoán về sóng điện từ của James Maxwell. Lợi dụng loại sóng vô tuyến điện này tiến hành thông tin, dường như là do công trình sư người ý Markeni và nhà khoa học Nga Popov hoàn thành cùng lúc. Tóm lại, những ý kiến trên đều khác nhau, rốt cuộc, người phát minh ra vô tuyến điện đầu tiên là Markeni hay Popov, cho đến nay người ta vẫn chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng. Trái đất lý thuyết trắc nghiệm hỏi đáp bài tập sgk Câu hỏi Giải thích hiện tượng địa lý sau ''Dòng sông bên lở, bên bồi Bên lở thì đục bên bồi thì trong.'' GỢI Ý Dựa vào hệ quả của vận động tự quay quanh trục của Trái Đất. giúp mk với ơi Sự di chuyển của các địa mảng là nguyên nhân gây ra loại thiên tai nào? A. Bão, dông lốcB. Lũ lụt, hạn hánC. Núi lửa, động đất D. Lũ quét,sạt lở đấtSự luân phiên ngày đây là hệ quả quả của chuyển động nào? A. Quay xung quanh mặt trời của trái đấtB. Tự quay quanh trục trái đấtC. Quay xung quanh các hành tinh của trái đấtD. Chuyển động tịnh tiến của trái đất quanh mặt trờiKhi khu vực giờ kinh tuyến số 0 là 1 giờ giờ thì ở thủ đô Hà Nội bằng bao nhiêu? A. 8 giờB. 7 giờC. 9 giờD. 6 giờGiúp em nha ◍...Đọc tiếp Xem chi tiết 1, Sự vận động quay quanh trục của Trái ĐẤt diễn ra như thế nào ? Hệ quả của nó ?2, Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời diễn ra như thế nào ? Hệ quả của nó ?3, Các dạng địa hình trên Trái đất và đặc điểm của từng loại địa hình .4, Nêu những hiểu biết của em về hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau tại các nơi trên Trái Đất . giúp mình nhé ! mai mình kiểm trai rùi! phải học thuộcĐọc tiếp Xem chi tiết Trình bày hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất? Xem chi tiết giải giúp mk với giải thích tại sao có hiện tượng các mùa trên trái đất quay quanh mặt trời Xem chi tiết UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CÁT HẢI TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN CÁT HẢI ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KÌ Năm học 2012 - 2013 MÔN ĐỊA LÝ - LỚP 6 Tuần 11 - Tiết 11 Thời gian làm bài 45 phút I. Trắc nghiệm 3,0 điểm A. Khoanh tròn đáp án đúng. Câu 1. Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần mặt trời A. Thứ 2 B. Thứ 3 C. Thứ 4 D. Thứ 5 Câu 2. Khi dựa vào đường kinh, vĩ tuyến trên bản đồ thì đầu trên của kinh tuyến chỉ hướng gì? A. Hướng Đông B. Hướng Tây C. Hướng Nam D. Hướng Bắc Câu 3. Để biểu hiện địa hình trê...Đọc tiếpUỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CÁT HẢI TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN CÁT HẢI ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KÌ Năm học 2012 - 2013 MÔN ĐỊA LÝ - LỚP 6 Tuần 11 - Tiết 11 Thời gian làm bài 45 phút I. Trắc nghiệm 3,0 điểm A. Khoanh tròn đáp án đúng. Câu 1. Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần mặt trời A. Thứ 2 B. Thứ 3 C. Thứ 4 D. Thứ 5 Câu 2. Khi dựa vào đường kinh, vĩ tuyến trên bản đồ thì đầu trên của kinh tuyến chỉ hướng gì? A. Hướng Đông B. Hướng Tây C. Hướng Nam D. Hướng Bắc Câu 3. Để biểu hiện địa hình trên bản đồ người ta dùng A. Đường đồng mức B. Kí hiệu đường C. Kí hiệu điểm D. Kí hiệu diện tích Câu 4. Để tiện cho việc tính giờ người ta chia bề mặt Trái Đất thành 24 khu vực giờ. Vậy Việt Nam nằm trong khu vực giờ số mấy? A. Số 6 B. Số 7 C. Số 8 D. Số 9 B. Nối mỗi ý ở cột A với một ý ở cột B sao cho đúng A. Vĩ tuyến B. Tên gọi 1 230 27' B a Vùng cực Bắc 2 230 27' N b Vùng cực Nam 3 660 33' B c Chí tuyến Bắc 4 660 33' N d Chí tuyến Nam C. Điền các từ in nghiêng sau vào chỗ trống sao cho đúng Tây sang Đông; elip gần tròn; 365 ngày 6 giờ; Tịnh tiến Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời trên một quỹ đạo có hình 1 ................ Theo hướng từ 2 ........... ... Thời gian chuyển động một vũng là 3 ........................ . Khi chuyển động quanh Mặt Trời trục của Trái Đất vẫn giữ nguyên hướng nghiêng và độ nghiêng không đổi nên gọi là sự chuyển động 4 ................... luận 7,0 điểm Câu 1 3,0 điểm Kể tên các dạng kí hiệu bản đồ? Tại sao khi sử dụng bản đồ, trước tiên ta phải xem bảng chú giải? Câu 2 4,0 điểm Trình bày các hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất? Xem chi tiết trình bày sự chuyện quanh trục của trái đất? Hệ quả của sự chuyện động quanh trục của trái đất? Giải thích các hệ quả. giúp vơi nha ^.^ Xem chi tiết Có mấy sự chuyển động của Trái Đất nếu tên?Trình bày sự hệ quả quay quanh trục? Xem chi tiết sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả Hệ quả là gì ? Help me help me Xem chi tiết Trình bày đặc điểm vận động tự quay quanh trục của trái đất và các hệ quả Xem chi tiết "Dòng sông bên lở . bên bồi" Có thể ít nhất, hơn một lần, bạn đã được nghe câu này trong giai điệu của những bài hát hoặc trong những đoạn văn, bài thơ Giải thích hiện tượng Bờ sông bên lở bên bồi Dòng sông bên lở. bên bồi. Có thể ít nhất hơn một lần bạn đã được nghe câu này trong giai điệu của những bài hát hoặc trong những đoạn văn bài thơ. Thế nhưng có bao nhiêu người nghe mà đã hiểu hết cái ý nghĩa Vật lý chứa đựng trong nó . Từ vòng xoáy của nước trong bồn tắm . Khi xả nước vào bồn tắm nếu để ý bạn sẽ thấy ở vùng gần nơi nước chảy xuống vòng xoáy của nước nói chung là xoay ngược chiều kim đồng hồ. Nếu bạn cố tình dùng tay làm cho nước xoay theo chiều kim đồng hồ một lúc nó sẽ xoay chậm dần một lúc sau lại xoay ngược chiều kim đồng hồ. Bạn cứ làm thử xem có thể sẽ làm cho bạn ngạc nhiên đấy Chẳng lẽ nước lại có tính nết kỳ quặc như vậy Thực ra chẳng phải nước có tính nết kỳ quặc như vậy đâu có thể bạn không tin nhưng đó chính là trái đất tự xoay đã dở trò đấy. Ngay từ hơn 150 năm trước một nhà vật lí học người Pháp tên là Coriolis đã chú ý đến hiện tượng này. Thuở ấy ông đang dạy học ở Học viện công nghệ Pháp một dịp ngẫu nhiên đã khiến ông bắt đầu nghiên cứu sự chuyển động của vật thể trên bề mặt vật quay. Trái đất là một vật quay lớn cứ 24 giờ nó quay một vòng tại một điểm trên xích đạo một ngày đã chuyển động 40000 kilômét tốc độ hướng về đông vào khoảng 0 46km s nhưng ở Bắc kinh một ngày lại đại thể chỉ cần chuyển động 30000 km tốc độ hướng đông vào khoảng 0 35km s. Như vậy những vật thể ở bắc bán cầu trái đất nếu vị trí càng gần phía nam thì theo sự quay của trái đất tốc độ sẽ càng lớn. Đến dòng chảy của con sông . Nếu có một dòng nước từ nam chảy về bắc nó sẽ vì quán tính mà duy trì tốc độ hướng đông tương đối nhanh mà lệch về phía đông còn nếu từ bắc chảy về nam thì tốc độ hướng đông vốn có tương đối nhỏ nó sẽ lệch về phía tây giống như có ai đó đang đẩy chúng. Khi nước từ bốn phía chảy tới thì nước từ nam chảy tới bắc sẽ lệch về đông nước từ bắc chảy tới nam sẽ lệch về tây và sẽ chảy theo ngược chiều kim đồng hồ. Nhưng tình hình trên ở nam bán cầu sẽ ngược lại hoàn toàn. Corilis đã chú ý đến hiện tượng TS Nguyễn Đức Thắng 7-8-2017 Sạt lở bờ sông ở An Giang ngày 22/4, nhấn chìm 14 căn nhà. Ảnh Thiên Nhiên. Tuần vừa qua, báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng cho chúng ta ăn no đủ những thông tin về sạt lở đất bở sông, bờ biển. Cũng đúng là còn nhiều nhà khoa học thường “tô hồng” cho những hô hào hay cao hứng của các lãnh đạo. Bao nhiêu năm nay rất nhiều quy hoạch tổng thể/ chiến lược này, nọ, kia; cho cả nước, cho vùng, cho khu vực, cho địa phương cho giai đoạn 5, 10, 15 và 20 năm đã sử dụng khá nhiều nguồn lực trong và ngoài nước thuế của dân, làm xong rồi cất ngăn kéo. Động cơ của những “tô hồng khoa học”, còn vì “cơ hội” để có đề tài, có thu nhập. Do vậy càng nhiều nghiên cứu, càng nhiều quy hoạch tổng thể/Master plan, mặc dù có cất ngăn kéo, vẫn hoan hô; nghiên cứu rồi, nghiên cứu lại, nghiên cứu mãi vẫn chưa đủ. 1- Qui luật “Dòng sông bên lở bên bồi” Cách đây khoảng năm, khi ấy bờ biển Tây Nam Việt Nam cách biên giới Việt Nam – Campuchia đôi chút. Cần ấy năm trời phù sa sông Mê Kông đã bồi lắng, lấn biển khoảng 200km tạo nên Đồng bằng sông Cửu Long ngày nay. Có đến năm làm gì có đê điều, kè, đập đâu và cả “cát tặc” nữa thế mà liên tục “dòng sông bên lở, bên bồi” như câu ca các cụ ngày xưa đã dạy. Các cụ ngày xưa không có 1 xu cho nghiên cứu khoa học, nên không có lý luận khoa học; các cụ không hiểu về lưu lượng, vận tốc dòng chảy, trắc diện ngang, cao, rộng, dòng xoáy, phương trình, mô hình này, nọ, kia. Tất cả những đại lượng ấy lại hoàn toàn phụ thuộc vào ông Trời, thời tiết, nắng mưa luôn có tính khí đỏng đảnh và ngày càng bất thường; lúc thì dòng sông trơ lòng phơi đáy, khi thì ngập trắng nước mênh mông. Bằng mắt thường thôi các cụ quan sát sói lở đất bờ và đúc rút thành câu ca như vậy. Một chân lý khoa học có được không tốn 1 xu. Chỉ trong 50 năm gần đây các nhà khoa học thủy lợi + thủy văn + thủy lực của chúng ta đã đề xuất xây rất nhiều đoạn đê nọ, kè, đập kia để chỉnh trị, uốn nắn các dòng sông. Rất rất nhiều tiền và sức dân đã được bỏ ra để phục vụ cho uy lực của các nhà qui hoạch thủy lợi muốn nắn chỉnh tự nhiên. Kể cả có những công trình chế ngự này, dòng sông vẫn như bất trị luôn trở mình, lật bên nọ, lật bên kia gây kinh hoàng cho nhóm cư dân sống liền kề, như nhiều ghi chép trong lịch sử. Những điều này rõ ràng đối kháng với kết luận gần đây của TS Dương Văn Ni về nguyên nhân gây ra sạt lở đất bờ sông và bờ biển ở Đồng bằng sông Cửu Long là do các công trình thủy lợi, là những “thủ phạm dấu mặt”. 3950 năm trước không có cát tặc, chỉ vài năm gần đây mới có cát tặc, dòng sông vẫn luôn lật mình như người ngủ lúc trở mình bên nọ, lật sang bên kia, tự nhiên, vô thức. Không biết nhà khoa học nào có thể quan sát người ngủ và dự đoán chính xác, ví dụ vào lúc 1g27 phút sáng, người này sẽ lật mình, quay mặt vào phía tường; vào lúc 3g12 phút sẽ lật người nằm ngửa, vào lúc 3g25 phút sẽ lật nghiêng, quay mặt ra ngoài Như vậy là gần năm không có các công trình đê, đập, kè cũng như cát tặc dòng sông vẫn luôn bên lở, bên bồi vô thức, tự nhiên. Cho đến nay vẫn chưa hé lộ một công trình nghiên cứu khoa học nào khẳng định, ví dụ đoạn bờ sông 100m chiều dài vừa sạt lở hôm qua sâu vào bờ 5m, tháng tới, vẫn đoạn đó sẽ sạt lở tiếp sâu vào 10m, năm tới sẽ sạt lở tiếp sâu vào 20m nếu như không xây kè bảo vệ, chống sạt lở. Vì cũng có khả năng đoạn 100m dài sạt lở sâu vào đến 10m rồi STOP, không sạt lở nữa. Dòng sông lật trở mình sang hướng khác, đe dọa sạt lở vùng khác. Do vậy, khó có thể khẳng định là nhờ có kè cứng được xây dựng mà sạt lở không thâm nhập vào sâu hơn nữa, còn nếu không có kè thì còn nhiều dẫy nhà tiếp theo sẽ phải đổ xuống sông. Tương tự, chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào cho phép dự báo, ví dụ Đoạn bờ sông từ A đến Z dài 1000m đang có những dấu hiệu có thể sạt lở. Nếu đoạn này mà không được xây kè bảo vệ dự báo sau 2 năm sẽ bị sạt lở sâu vào đến 50m do vậy cần thiết phải đầu tư nhiều tỷ đồng để xây kè. Sạt lở đất bờ sông, bờ biển thường không gây tổn thất về tính mạng đối với người dân sống liền kề, vì thường có dấu hiệu báo trước từ vài giờ đến vài ngày. Chỉ có mỗi ngôi nhà đã xây là không thể bê chạy đi được thôi; còn đồ đạc, trâu bò. lợn gà, tài sản khác có thể khiêng đi sơ tán đến chỗ an lành. Việc có hay không nên xây kè để bảo vệ vùng đất sạt lở nên tùy thuộc vào bảng cân đối giữa chi phí bỏ ra với lợi ích thu được đối với những vùng đất có giá trị khác nhau, chủ yếu tùy thuộc vào mật độ dân cư khu vực có nguy cơ bị sạt lở. Nếu thấy chi phí cho việc di dời nhóm dân cư bị ảnh hưởng đi nơi khác là ít hơn và có hiệu quả hơn thì nên di dời thay cho việc xây kè tốn kém nhưng không hiệu quả. Việc ngợi ca những giá trị của kè chỉ có tính thuyết phục nếu dựa trên bảng phân tích rất khách quan, chi tiết COST – BENEFIT; vì đất nước ta còn nghèo, so với các nước trong khu vực còn chậm vài chục năm phát triển; ta chỉ đuổi kịp họ khi họ dừng chạy mà thôi. Tất nhiên các doanh nghiệp chuyên xây dựng đê, đập, kè sông sẽ mong được xây đê, đập và kè ở bất cứ nơi đâu. Còn đối với các nhà khoa học, quy hoạch đã làm nhiều, làm mãi rồi thì không nên mong có thêm hơn nữa để tiếp tục làm dầy thêm chồng quy hoạch đang tồn kho trong ngăn kéo của mình. Động cơ muốn làm quy hoạch để tăng thêm thu nhập sẽ không thể tạo ra một sản phẩm có chất lượng được. Như chị Hải Yến đã viết gửi cộng đồng mạng Vietnam – Ocean – Network cách đây khoảng 2 tuần “Chỉ có 1 thông số độ mặn ở Mekong Delta, 8 viện NC tiêu tiền cho quan trắc môi trường từ bấy lâu nay, thế mà nhóm chuyên gia thế giới cũng bất lực, chỉ lọc đc số liệu của mỗi 2 năm một cách cay đắng để nhét vào mô hình”. Thật buồn là trong khoảng gần chục thông số cơ bản, phổ cập nhất của chất lượng nước sông water quality thì độ mặn và phù sa lại là hai thông số dễ xác định nhất. Tương tự email của nhà khoa học Nguyễn N. Anh, thường xuyên viết nhiều ý kiến trao đổi trong Vietnam – Ocean – Network “Dear all, Như tôi đã nói, bài viết và các thông tin của Gs. Trân không có gì mới. Những nguyên nhân trên đều là những nguyên nhân “cố hữu”, đã được nhiều nghiên cứu đề cập đến từ những thập niên 80”. Nhận xét này làm tôi tò mò nên đã tìm đọc các bài viết của Nguyễn Ngọc Trân – Nguyên Chủ nhiệm Chương trình cấp Nhà nước Điều tra cơ bản tổng hợp ĐBSCL về tình hình sạt lở ở khu vực này, đăng trên các báo mạng chính thống. Sau đọc, tôi cũng thất vọng và đã đồng ý với ý kiến của anh NNA. Khi dòng sông lật mình sang bên này, làm sụp đổ vài chục ngôi nhà, các phóng viên, nhà báo lao đến và những tin nóng tràn ngập bầu trời Việt Nam. Tiền tỷ sẽ lại chi ra cho những điều tra, khảo sát, nghiên cứu. Khi dòng sông lật mình sang bên kia, làm sụp đổ vài chục ngôi nhà, các phóng viên nhà báo lại lao đến bên kia Tiền chùa lại được rãi ra để “xóa đói giảm nghèo” cho những nhà khoa học. Tôi không nghĩ là tiền XĐGN như đại đa số các nhà khoa học thường ca cẩm “vì tiền nghiên cứu chỉ đủ để mua rau nên sản phẩm/công trình đương nhiên sẽ là rau có sâu”. Tôi lại nghĩ đó là tiền làm “phân hóa giàu nghèo” gia tăng giữa các nhà khoa học với những nông dân, công nhân nói chung và ngay chính trong đội ngũ những người làm nghiên cứu khoa học. Đó là sự thật vì chỉ những nhà khoa học có chức, có quyền mới với được tới tiền XĐGN này, mới chạm tay được tới đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước. Hơn 10 năm làm việc tại Bộ KH&ĐT, tôi có nhiệm vụ, đồng thời cũng có cơ hội và điều kiện để đọc và được nghe báo cáo, bảo vệ rất nhiều loại quy hoạch tổng thể, chiến lược tổng thể khác nhau, trung hạn, dài hạn, cho 5 năm, 10 năm, 20 năm Điển hình là quy hoạch phát triển Hà Nội, về diện tích thuộc nhóm 10 thủ đô lớn nhất thế giới, nhiều tỷ đồng đã được chi ra, với sự trợ giúp của chuyên gia quốc tế nữa, mặc dù đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thế nhưng gần đây Chủ tịch Nguyễn Đức Chung đã phải than thở “giờ chúng ta phải trả giá vì đã làm quy hoạch băm nát Hà Nội”. Đúng vậy! Hà Nội đã có những con đường đắt nhất hành tinh, nhưng cũng xấu nhất hành tinh và những đường sắt bề thế trên cao nữa sẽ lưu giữ muôn đời. Tương tự công tác quy hoạch là các nhiệm vụ điều tra cơ bản, năm nào cũng như năm nào, hàng trăm các nhiệm vụ được các Bộ, ngành quyết định triển khai thực hiện. Khi đó chúng tôi thường nói với nhau “Nhà nước phải bỏ tiền ra mua đi mua lại nhiều lần cũng những số liệu ấy”. Để dễ hiểu điều này, ví dụ Viện nghiên cứu A đề xuất nhiệm vụ điều tra cơ bản về tình hình xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long trong 2 năm, yêu cầu NSNN cấp 8 tỷ đồng. Nhiều số liệu điều tra cơ bản được thu thập và lưu trữ. Có những số liệu Viện A tự điều tra để có, nhưng cũng có nhiều số liệu Viện A phải “mua” lại của các viện nghiên cứu khác cũng do NSNN cấp cho những nhiệm vụ điều tra, quy hoạch này, nọ, kia của họ. Sau này, một viện B khác, ví dụ được NSNN cấp cho thực hiện quy hoạch công tác thủy lợi, tưới tiêu có nhu cầu lại phải “mua” những số liệu mà Viện A nói trên đang có. Như vậy là cùng một số liệu, thông tin nhưng NSNN tiền thuế của dân đã phải bỏ ra nhiều lần cho những việc mua đi bán lại vòng vo giữa các nhà khoa học thực hiện công tác quy hoạch, nghiên cứu, điều tra, khảo sát Tình trạng này cho đến nay năm 2017 chắc là vẫn như cũ, không thể cải thiện được, vì nó là tiền chùa, tiền XĐGN buộc phải có cho các nhà khoa học. 2- Đê rừng ngập mặn, chắn sóng biển hoàn hảo không tốn 1 xu Rừng ngập mặn ven biển là đê chắn biển loại I. Đê chắn biển Bắc vĩ đại nhất thế giới và tốn kém nhất thế giới của đất nước Hà Lan còn phải gọi “đê rừng ngập mặn” của Việt Nam bằng cụ. Trời không ủng hộ người Hà Lan, vì họ không có rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển và 1/4 đất nước Hà Lan thấp hơn dưới mực nước biển. Trời phú cho chúng ta nhiều thứ, trong đó có đê rừng tự mọc, tự phát triển không đòi hòi kinh phí xây dựng, nên không có tham nhũng; không cần làm báo cáo nghiên cứu khả thi, các phê duyệt này, nọ, kia. Loại đê rừng này còn là lá phổi xanh giúp cho hành tinh, Trái đất khỏi nóng lên, kéo theo băng tan và biến đổi khí hậu. Loại đê rừng ngập mặn này còn cung cấp cho chúng ta nguồn thủy sản chất lượng loại I do các hệ sinh thái trong đê rừng đã được cân bằng nhiều năm. Đáng tiếc là sự tiêu dùng tôm của người Mỹ ở một phương trời xa tít tắp, bờ bên kia của Thái Bình Dương, đã góp phần tàn phá những đê rừng của chúng ta. Giống như một số người Hồng Kong có sở thích sử dụng gỗ sưa đã làm sạch trụi các cây sưa của chúng ta, mặc dù chúng được bảo vệ rất nghiêm ngặt, đến mức một số gia đình có các bàn thờ bằng gỗ sưa, kỷ vật của ông cha để lại, cũng tháo dỡ đem bán. Sự tiêu dùng của những người giầu ở Việt Nam, sẵn sàng chi trả giá cao, nhất là đối với các sản phẩm đồ gỗ quí hiếm cầu thang, bàn ghế hoành tráng, giường, tủ, sàn gỗ vv.. đã khuyến khích mạnh mẽ đội ngũ lâm tặc hùng hậu, chẳng quản ngại khó khăn, gian lao vất vả hiểm nguy có thể nhanh chóng đốn trụi cả cánh rừng đầu nguồn trong sự bảo kê của lực lượng kiểm lâm. Bàn tay người dân Việt Nam đã nhiều năm tự chặt phá rừng để nuôi tôm xuất khẩu. 2 – 3 năm đầu, nhờ vào sự trong lành của hệ sinh thái gốc nên tôm sống, phát triển tốt, xuất khẩu có lãi. Nếu như bà con nuôi tôm biết đầu tư bảo vệ môi trường, bảo vệ hệ sinh thái thì cái lãi này chẳng còn. Vì vậy, cái lãi này gọi lãi “ăn” vào môi trường, “ăn” vào hệ sinh thái, hay chúng ta “ăn quịt” các dịch vụ của hệ sinh thái. Các nhà lãnh đạo, quản lý coi cái lãi này là những thành tích của mình trong việc khuyến khích kinh doanh, xuất khẩu. Những năm tiếp theo hệ sinh thái bị xéo lắm cũng phải chết nên dịch bệnh xẩy ra, tôm chết hàng loạt, người dân lỗ vốn, lại trắng tay, nghèo lại hoàn nghèo, trong khi đê rừng đã hoàn toàn biến mất. Loại đê biển tốt nhất đã bị chặt phá, sóng biển ào ạt vỗ bờ quanh năm ngày tháng nên sạt lở đất bờ biển là tất yếu. TV báo chí lên tiếng sót xa, thế là tiền tỷ, tiền tấn, tiền tạ lại phải chi ra để nghiên cứu, quy hoạch, điều tra, khảo sát, để xây các đê bê tông cốt thép, nợ quốc gia có cao đến mấy sẽ có đời con cháu phải trả. Tuy nhiên, nhiều người có thể đã nhìn thấy có những nơi kè cứng kiên cố cũng bị sóng biển đánh bật tung. 3- Qui luật “Nước chảy chỗ trũng” và Dự án thoát lũ Mê Kông ra biển Tây Các cụ ta ngày xưa gan nhỏ, sống thân thiện với môi trường và khiêm nhường hơn chúng ta ngày nay. Các cụ đã đào kênh Vĩnh Tế dài 36km, rộng 30 m, sâu 2,5m song song với biên giới Cămpuchia, nối sông Hậu tại Châu Đốc, An Giang với sông Giang Thành thuộc thị xã Hà Tiên tỉnh Kiên Giang với mục đích thông thương, giao lưu hàng hóa, phát triển kinh tế, chấn hưng miền Tây, qua đó bảo vệ biên cương đất nước. Đoạn đường thủy từ Châu Đốc đến Hà Tiên khoảng 87km. Nếu Google “kênh vĩnh tế” trên internet chúng ta sẽ tìm được những thông tin sau “Vào năm 1816, khi thành Châu Đốc được đắp xong, Trấn thủ trấn Vĩnh Thanh Lưu Phước Tường tâu lên, vua Gia Long xem địa đồ miền đất này liền truyền Xứ này nếu mở đường thủy thông với Hà Tiên, thì hai đàng nông thương đều lợi. Trong tương lai, dân đến ở làng đông, đất mở càng rộng, sẽ thành một trấn to vậy. Biết thế, nhưng vua chưa ra lệnh đào ngay vì ngại đây là vùng đất mới mở, nhân dân còn cơ cực, nếu bắt làm xâu thêm khổ sở, lòng dân sẽ không yên. Song mãi đến tháng 9 âm lịch năm Kỷ Mão 1819, vua Gia Long mới cho lệnh đào kênh, và công việc được bắt đầu khởi công vào ngày 15 tháng Chạp năm ấy”. Bằng mắt thường, không tốn 1 xu, các cụ ta ngày xưa đã rút ra một qui luật của tự nhiên là “Nước chảy chỗ trũng”, do vậy các cụ không dám nghiêng cả biển nước mênh mông của Tứ giác Long Xuyên để đổ ra biển Tây như chúng ta đã làm vào đầu những năm 1990. Thời ấy trên TV phát hình ảnh GS. Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu, nhà vật lý nguyên tử hàng đầu của Việt Nam, Viện trưởng Viện khoa học Việt Nam, cùng với lãnh đạo Bộ Thủy Lợi, mặc áo phao cứu hộ, đi trên cano cao tốc lướt sóng nước mênh mông, cổ vũ cho ý tưởng thoát lũ sông Mê kông ra biển Tây sôi động đất nước. Thời gian đó các nhà khoa học thủy lợi rất ghét lũ sông Mê Kông về ngày nay thì lại khát khao mong đợi!. Một ý chí và quyết tâm to lớn, bẻ ngoặt dòng chảy sông Hậu, tại Châu Đốc, nghiêng cả biển nước mênh mông vùng tứ giác Long Xuyên đổ vào kênh Vĩnh Tế nối với sông Giang Thành qua thị xã Hà Tiên, đổ lũ ra biển Tây. Như vậy, khoảng 170 năm sau, Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt đã ký quyết định phê duyệt dự án nói trên. Những gì các cụ ta ngày xưa đã làm sau cần ấy thời gian đã bị xuống cấp, sạt lở, bồi lắng, thu hẹp, xóa nhòa. Đầu năm 1990 được khôi phục, nạo vét, đào lại nhưng với mục đích hoàn toàn khác lạ với các cụ ta ngày xưa. Chiều rộng các đoạn kênh đào mới từ 20 – 30m, trung bình chiều sâu 3m. Vì qui luật của tự nhiên là “Nước chảy chỗ trũng” nên dự án “Thoát lũ Mê Kông ra biển Tây” chỉ đổ được tí tẹo nước sông Hậu ra biển Tây mà thôi. Tuy nhiên, tiền tỷ, tiền tấn, tiền tạ đã được bỏ ra. Nhiều huân chương, huy chương được trao tặng. Bao nhiêu bài báo ngợi ca. Năm 1990 cách năm 2017 đã gần 30 năm, không biết cái dự án khoa học thủy lợi vĩ đại trị thủy lũ này đã bị bùn, cát, đất bờ sạt lở, bồi lắng, thu hẹp dòng chảy đến đâu. Mặc dù vậy, những cọc tre kè bờ và những tấm huân chương, huy chương ấy thì vẫn còn đó.

có dòng sông bên lở bên bồi